Ιεροί Ναοί

Ὁ Ἱερός Μητροπολιτικός Ναός Εὐαγγελιστρίας Πατρῶν βρίσκεται στό κέντρο τῆς πόλης καί εἶναι τό πρῶτο δημόσιο κτήριο, πού οἰκοδομήθηκε στήν «νέα», στήν κάτω πόλη, ἡ ὁποία οὐσιαστικά δημιουργήθηκε μετά τήν ἀπελευθέρωση τῶν Πατρῶν ἀπό τόν τουρκικό ζυγό τό ἔτος 1828.

Ὁ Ναός θεμελιώθηκε τό ἔτος 1842 καί ἐγκαινιάστηκε τό 1846 ἀπό τόν Μητροπολίτη Πατρῶν Γρηγόριο Γ΄ τόν Δενδρινό. Ἀπό τό ἔτος 1856 εἶναι ὁ Μητροπολιτικός Ναός τῆς πόλεως. Εἶναι τρισυπόστατος, διότι σ' αὐτόν ὑπάρχουν καθηγιασμένα τρία ἱερά Θυσιαστήρια. Τό κεντρικόν πρός τιμήν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, ὅπως συνηθίζεται σέ πολλούς Μητροπολιτικούς Ἱερούς Ναούς. Ἡ Ἁγία Τράπεζα τοῦ βορείου κλίτους εἶναι ἀφιερωμένη στόν Ἅγιο Νικόλαο τόν Θαυματουργό εἰς ἀνάμνησιν καί «ἀντικατάστασιν» τοῦ ὀμωνύμου παλαιοῦ προχείρου Ναοῦ τοῦ Μώλου, ἔναντι τοῦ σημερινοῦ πολυχώρου Ἰντεάλ, ἐπί τῆς ὁδοῦ Ἁγίου Νικολάου. Τό ἱερό Θυσιαστήριο τοῦ νοτίου κλίτους εἶναι καθιερωμένο στόν Ἅγιο Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο καί τόν Νεομάρτυρα Γεώργιο τόν ἐν Ἰωαννίνοις. Ἡ ἀφιέρωση τῆς Ἁγίας Τραπέζης στόν Νεομάρτυρα καί Πολιοῦχο Ἰωαννίνων Ἅγιο Γεώργιο πραγματοποιήθηκε διότι γύρω ἀπό τό Ναό κατοικοῦσαν πολλοί Ἠπειρῶτες ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι συνεισέφεραν πολλά γιά τήν ἀνοικοδόμησή του καί οἱ ὁποῖοι μέχρι καί σήμερα κατ' ἔτος στόν Ναό ἑορτάζουν τήν μνήμη τοῦ Νεομάρτυρος. Στόν Ναό σώζονται ἱερές εἰκόνες καί δύο Εὐαγγέλια ἀπό τόν Ναό τοῦ Ἁγίου Νικολάου τοῦ Μώλου, ὁ ὁποῖος πλέον δέν ὑφίσταται, ὅπως ἐπίσης καί Ἱερά εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Νεομάρτυρός Γεωργίου μέ σκηνές ἀπό τό βίο του, ἡ ὁποία ἔχει ἱστορηθεῖ τό 1873, δηλαδή 35 χρόνια μετά τό Μαρτύριο τοῦ Ἁγίου (17 Ἰανουαρίου 1838).

Ἀρχιτεκτονικά ὁ Ναός τῆς Μητροπόλεως κατατάσσεται στά νεοκλασσικά κτήρια τῆς πατραϊκῆς belle epoque. Ἀνήκει στόν ἀρχιτεκτονικό τύπο τῆς τρίκλιτης κεραμοσκεποῦς βασιλικῆς. Ὁ φέρων ὀργανισμός εἶναι λιθόδμητος, μέ δίκλινη κεραμοσκεπῆ στέγη καί δύο πυργοειδῆ κωδωνοστάσια, ἐνῶ ἡ πρόσοψή του παρουσιάζει διώροφη κλασσικιστική διάταξη μέ ἀετωματική ἀπόληξη καί τοξωτά ἀνοίγματα. Ὁ Ναός ἔχει ἐξωτερικές διαστάσεις 33,30 μ. * 21 μ. Τό ὕψος του ἐσωτερικά εἶναι 13,43 μ. καί τό ἐμβαδόν τοῦ κυρίως Ναοῦ περί τά 600 τ.μ. Δύο πεσσοστοιχείες ὁρίζουν τά κλίτη, ἐνῶ ἐγκάρσιο ὑπερῶο (γυναικωνίτης) σχηματίζεται ἀκριβῶς πάνω ἀπό τόν ὑποτυπώδη ἐσωνάρθηκα.

Ὁ Ναός τό 1891 βρισκόταν σέ πολύ κακή κατάσταση καί τό 1894 κινδύνευσε ἀπό φωτιά πού εἶχε ξεσπάσει στήν παρακείμενη οἰκία Περιβολαροπούλου, ἡ δέ ἀνακαίνισή του ὁλοκληρώθηκε μέ δάνειο τό 1897.

Τό σχέδιο τῆς ὀροφῆς τοῦ Ναοῦ ἐκπόνησε ὁ περίφημος Γερμανός ἀρχιτέκτονας Τσίλλερ. Στο ἀρχεῖο τοῦ Ναοῦ σώζονται τά σχέδια τοῦ Τσίλλερ. Σύνολη ἡ περισπούδαστη αὐτή ὀροφή κατασκευάστηκε μέ ξυλεία ἀπό τήν Τεργέστη καί τήν Βενετία καί διακοσμήθηκε ἀπό τούς κοσμηματογράφους Κόλλα, Πέττα καί ἄλλους. Ἡ ὀροφή αὐτή δικαίως χαρακτηρίζεται ἀριστουργηματική, μέ γραμμικά σχέδια, δουλεμένα σέ ξύλο μέ ἀκρίβεια καί χάρη. Τά χρώματα πού κυριαρχοῦν εἶναι τό χρυσό καί τό πορφυρό. Ὁ ἄνθινος διάκοσμος πλαισιώνει τίς τετράγωνες καί παραλληλόγραμμες εἰκόνες καθώς καί τήν κυκλική εἰκόνα τοῦ Θεοῦ Πατρός.

Τό παλαιό ρολόι, τό ὁποῖο ἐπίσης διασώζεται στόν Ναό εἶναι προσφορά τοῦ Γερμανοῦ βιομηχάνου στήν Πάτρα Θεοδώρου Ἄμβουργερ (Φεβρουάριος 1855). Οἱ τρεῖς ἀπό τίς καμπάνες τοῦ δεξιοῦ κωδωνοστασίου ἀνήκουν στόν οἶκο τοῦ Φραγκίσκου ντε Πόλλι τοῦ Vittorio Veneto, ἀπό τήν Ἰταλία καί ἦρθαν στήν Πάτρα τό 1862, δαπάναις τοῦ εὐεργέτου Κωνσταντίνου Παπαγεωργακοπούλου.

Ὁ σημερινός ξυλόγλυπτος ἄμβωνας μέ τήν παλαιά σφυρήλατη μαντεμένια κλίμακα, ἀντικατέστησε κάποιον παλαιότερο τό 1918 καί εἶναι δωρεά τῆς οἰκογένειας Τριάντη. Ἐπίσης ὁ καλαίσθητος δεσποτικός θρόνος φιλοτεχνήθηκε στήν Ἀθήνα τό 1916 ἀπό τόν περίφημο ξυλογλυπτικό οἶκο Μαγιάση, πού ἦσαν οἱ ἐπιπλοποιοί τῆς Βασιλικῆς Αὐλῆς. Ὁ ἴδιος οἶκος κατασκεύασε τά δύο ξυλόγλυπτα προσκυνητάρια ἀριστερά (1925) καί δεξιά (1926) στήν εἴσοδο τοῦ Ναοῦ. Ἡ διπλή σειρά στασιδίων σχεδιασμένη ἀπό τόν Ἀθηναῖο Ἀρχιτέκτονα Μαγιάση, κατασκευάστηκε τό 1926 ἀπό τό ἐργοστάσιο τοῦ Εὐθ. Χασαποπούλου μέ τήν ἐπίβλεψη τῶν ἀειμνήστων διακεκριμένων ἀρχαιολόγων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καί Θρησκευμάτων, Ὀρλάνδου καί Παπαθεοδώρου.

Ἡ ὡραία Πύλη καί οἱ πλαϊνές θύρες τοῦ Ἁγίου Βήματος κατασκευάστηκαν τήν πρώτη δεκαετία τοῦ Κ΄ αἰῶνος ἀπό τόν Β. Μακρῆ καί ἱστορήθηκαν ἀπό τόν Ἐπαμεινώνδα Θωμόπουλο.

Ὁ κυρίως Ναός στολίζεται μέ δώδεκα τοιχογραφίες, οἱ ὁποῖες εἶναι μικροῦ σχετικά μεγέθους καί ἐπίσης μέ ὁκτώ μεγάλων διαστάσεων πίνακες "ἐλαιογραφίες", τοποθετημένους σέ βαριές σκαλιστές περίτεχνες κορνίζες καί ἱστορημένους ἀπό τό 1853 ἕως καί τό 1907. Ἀρκετές ἀπό τίς εἰκόνες εἶναι ὄχι ἁπλῶς δυτικότροπα, ἀλλά δυτικά ἀντίγραφα.

Ωράριο λειτουργίας Ιερού Ναού